ABAREN SIMARIS

Jak zaprojektować okładkę do książki?

Okładka do książki

Bądźmy szczerzy, zwykle większość z nas ocenia książkę po okładce. Że niby tak się nie powinno robić? Że niby okładka to tylko dodatek do książki? No cóż, doświadczenie uczy czegoś innego: to narzędzie marketingowe. A skoro tak, warto by się dowiedzieć, jak zaprojektować okładkę do książki.

Bo prawda jest taka, że książka z dobrą grafiką, przyciągającą wzrok czcionką i wykonana z najwyższą starannością sprzedaje się lepiej. O wiele lepiej. To proste. Ładne opakowanie zachęca, brzydkie – odstrasza. Nie ma co udawać, że jest inaczej.

Ludzie są wzrokowcami. Nie ma więc wątpliwości, że będą oceniać książkę po jej okładce. To bardzo ważne narzędzie marketingowe. Nie popełniaj błędu wielu innych autorów, którzy lekceważą okładki swoich książek. Zamiast tego spraw, by twój projekt – wykonany osobiście lub zamówiony u profesjonalisty – przyciągał czytelników.

Zanim zaczniesz projektowanie okładki

To nie tak, że sobie usiądziesz i po prostu zaprojektujesz okładkę. Zanim w ogóle zaczniesz, trzeba się przygotować. Jak to zrobić? Najprostszy sposób to postawienie sobie kilku podstawowych pytań. Jeśli na nie odpowiesz, będziesz wiedzieć – mniej więcej – jak twoja okładka powinna wyglądać. Oto pięć najważniejszych pytań:

Do jakiego gatunku należy książka?

Każdy gatunek literacki dostarcza nieco innych wartości czytelnikowi. Czasami chodzi tutaj o dreszczyk emocji, innym razem o rzetelne informacje lub porady na jakiś temat. Nic więc dziwnego, że poszczególne gatunki rządzą się swoimi prawami – to dotyczy również projektowania okładek.

Ponieważ twoim celem jest sprzedaż książki na satysfakcjonującym poziomie, okładka powinna podążać za potrzebami czytelników danego gatunku. Oczywiście nie ma tutaj restrykcyjnych zasad, ale wystarczy przyjrzeć się okładkom książek z poszczególnych kategorii, by mniej więcej zorientować się w trendach graficznych.

Jak zrobili to inni?

Jeśli planujesz stworzyć okładkę do swojej książki, najpierw sprawdź konkurencję. Przeanalizuj najpopularniejsze pozycje obecne na rynku. Możesz dzięki temu zainspirować się, ale przede wszystkim poznać z grubsza zasady dobierania okładek przez fachowców.

Kiedy ja chcę wykonać projekt, dokonuję analizy około 10-20 najpopularniejszych książek, a swoje przemyślenia wypisuję na kartce. Powstaje w ten sposób lista najważniejszych motywów czy też elementów, wraz z prostymi szkicami robionymi na marginesie.

Bardzo lubię też przeglądać stare okładki oraz takie, które są... koszmarne. Wbrew pozorom oglądanie źle zaprojektowanych okładek również może okazać się pomocne. Trzeba tylko wiedzieć, co jest dobrym, a co złym projektem.

O czym jest książka?

Warto także sporządzić krótką listę podstawowych zagadnień powiązanych z treścią książki. Wbrew pozorom to dość trudna część całego procesu. Jak bowiem przedstawić książkę w postaci jednego obrazu? Układ graficzny oraz zastosowana ilustracja/fotografia powinny jak najlepiej odzwierciedlać treść książki. Stanowią przecież wprowadzenie w świat autora.

Kto jest autorem książki?

Może uznasz, że to nie ma znaczenia, ale cię zaskoczę. Osoba autora książki – jego pozycja na rynku, doświadczenie zawodowe, a nawet styl pisania – to wszystko ma również znaczenie dla formy, jaką przyjmie okładka. Jeśli autor jest debiutantem, nie budzi jeszcze takiego zaufania u czytelnika (tudzież wydawcy) jak autor mający na swoim koncie kilka udanych tytułów. Na książki znanego autora ludzie już czekają – debiutant musi dopiero zapracować na uznanie. Okładka może mu pomóc w przyciągnięciu uwagi.

Gdzie będzie sprzedawana książka?

Miejsce sprzedaży książki również może mieć wpływ na projekt jej okładki. Kompozycja i rozmieszczenie poszczególnych elementów powinny być dobrze przemyślane, ponieważ książki są sprzedawane nie tylko w księgarni, ale również w Internecie. Dlatego też okładka powinna prezentować się równie dobrze w miniaturze, jak w pełnej okazałości.

Jeśli wykorzystasz zbyt wiele drobnych elementów, nie będą one widoczne na stronie księgarni internetowej. To samo tyczy się recenzji i reklam w czasopismach literackich. Artykuł odnoszący się do twojej książki będzie prawdopodobnie zawierał miniaturę okładki. Spełnia ona w tym momencie funkcję reklamy. Dlatego powinna być czytelna i przyciągająca uwagę czytelnika.

Kiedy ktoś przegląda ofertę księgarni internetowej, przewija dziesiątki tytułów na ekranie. Zwykle rzuca okiem na kilka najbardziej wyróżniających się obrazków bądź tytułów. Każdy produkt ma więc ułamek chwili, by przyciągnąć do siebie. To prawdziwa walka, której ważnym orężem jest właśnie okładka. W niektórych przypadkach ma ona większe znaczenie niż sam tytuł.

Jak zaprojektować okładkę do książki?

No dobrze, odpowiedziałeś sobie na najważniejsze pytania i masz fundament do dalszej pracy. To było łatwe, prawda? Teraz będzie trudniej.

Zbierz potrzebne informacje

Najpierw musisz zdecydować, czy książka ma zostać wydana drukiem, czy w wersji elektronicznej. E-book ma inne wymagania – nie potrzebuje grzbietu ani tylnej okładki. Poza tym druk oraz Internet wykorzystują różne przestrzenie kolorów:

  • CMYK – przestrzeń kolorów dla druku;
  • RGB – przestrzeń kolorów dla urządzeń elektronicznych.

Należy również określić format oraz rozmiar okładki. Jest to indywidualna kwestia uzależniona od kilku czynników, jak chociażby długość książki. Warto ustalić wszystko z wydawcą lub drukarnią, zanim rozpocznie się pracę nad samym projektem.

Poznaj elementy okładki

Okładka książki posiada trzy części: przednią, tylną oraz grzbiet. Istnieje pewna różnica pomiędzy książkami z miękką oprawą a tymi z twardą. Te pierwsze przykleja się do papierowej okładki i przycina na wymiar. Te drugie są szyte lub klejone, a okładka wykonana jest na tekturze, którą przykrywa się tkaniną lub papierem. W tym wypadku należy wziąć pod uwagę również większą szerokość spadów oraz tzw. wpalenie (patrz: grafika poniżej).

Pamiętaj o elementach projektu

Plik graficzny, jaki należy przygotować, zawiera więcej elementów niż to, co widzimy w finalnej wersji okładki książkowej. Przede wszystkim należy pamiętać o spadach, które powinny liczyć sobie przynajmniej 5 mm z każdej strony. W przypadku oprawy twardej spady powinny być większe. Myślę, że wystarczy około 18 mm.

Pamiętaj, że każda drukarnia ma swoje zasady. Najlepiej od razu je wszystkie ustalić, by uniknąć niepotrzebnych problemów. Nawet niewielki błąd w obliczeniach może spowodować, że tekst nie zostanie wydrukowany we właściwym miejscu, np. na grzbiecie, i wszystko trzeba będzie poprawiać.

Oczywiście cały projekt powinien zawierać wszystkie elementy w jednym pliku. Poniżej przestawiam graficzny układ, według którego możesz bez problemu wykonać okładkę.

Okładka miękka:

Okładka miękka

[1] Przednia strona okładki – tutaj znajdzie się miejsce dla tytułu, autora oraz ewentualnych informacji dodatkowych, jak podtytuł lub nazwa serii.

[2] Tylna strona okładki – tutaj znajduje się krótki opis książki lub autora. Poza tym zwykle umieszcza się też numer ISBN, cenę książki oraz patronów medialnych (jeśli takowi istnieją).

[3] Grzbiet – jego grubość jest uzależniona od długości publikowanego tekstu. Co tutaj umieszczamy? Jeśli jest wystarczająco dużo miejsca – nazwisko autora, tytuł książki, logo wydawnictwa.

[4] Margines – przestrzeń bezpieczna, w której nie umieszcza się żadnych ważnych elementów okładki. Najlepiej ustalić go na około 10 mm.

[5] Spady drukarskie – zadrukowany obszar projektu, który zostaje odcięty podczas procesu wykończenia drukowanych materiałów w introligatorni. Zwykle wystarczy 5 mm.

Okładka twarda:

Okładka twarda

[5] Spady drukarskie – muszą być szersze niż w przypadku oprawy miękkiej. Ich szerokość zależy od wielkości książki oraz sposobu wykończenia wewnętrznej strony okładki.

[6] Wpalenie – obszar bardziej zagłębiony niż pozostała część okładki, będący zgięciem pomiędzy stronami okładki a jej grzbietem.

Wybierz koncepcję

Zanim rozpoczniesz tworzenie okładki, musisz podjąć ważną decyzję. Chodzi o przekaz, jaki okładka ma ze sobą nieść. Oczywiście chodzi przede wszystkim o przyciągnięcie uwagi czytelnika, ale nie tylko. Według mnie, warto pokusić się o graficzne przedstawienie wartości bądź idei, których poszukują czytelnicy z twojej grupy docelowej.

Co to może być? W przypadku kryminału chodzi zwykle o zagadkę do rozwiązania. Romanse przedstawiają miłość (ależ zaskoczenie), a poradniki mają za zadanie uczyć nowych umiejętności. To wszystko można odzwierciedlić za pomocą dobrze zaprojektowanej okładki.

Okładka ma przyciągnąć uwagę i wygenerować emocje. Dobrze wykorzystaj jej marketingowe możliwości. Niech stanie się haczykiem, dzięki któremu wypromujesz swoje dzieło.

Wybierz grafikę lub fotografię

Odpowiednie zdjęcie może zmienić bardzo dużo. To może okazać się "być albo nie być" w świadomości potencjalnego czytelnika. Źle dobrana fotografia zniechęci do głębszego zapoznania się z treścią książki. Poświęć więc odpowiednio dużo czasu na wybranie właściwej grafiki.

W przeciwieństwie do tego, co wielu ludzi myśli, proste jest lepsze. Postaraj się nie przedobrzyć i nie wybieraj zbyt skomplikowanych zdjęć. Będą kiepsko wyglądać w miniaturkach. Obraz na okładce powinien wywoływać emocjonalną reakcję – napięcie, pożądanie, zaciekawienie – a nie przyprawiać o zawrót głowy.

Skąd wziąć zdjęcia na okładkę książki? Wszystko, czego potrzebujesz, możesz znaleźć na darmowych lub płatnych stronach stockowych. Dostępne na nich zdjęcia są gotowe do użycia i modyfikowania, o ile spełnisz warunki licencji, na której fotografie zostały udostępnione.

Oto kilka witryn, na których znajdziesz darmowe materiały. Moje ulubione:

Jeśli potrzebujesz czegoś naprawdę dobrego, lepiej poszukaj grafik na płatnych portalach. W tym wypadku będziesz mieć pewność, że nikt pewnego dnia nie oskarży cię o wykorzystanie grafiki objętej prawami autorskimi.

Kilka lat temu miałem wątpliwą przyjemność otrzymać wezwanie do zapłaty za zdjęcie, które pobrałem z darmowego serwisu. Okazało się, że osoba je udostępniająca nie była jego autorem. Mój przypadek zakończył się bezboleśnie, ale nigdy nie wiadomo, co może się dziać w przyszłości. Z każdym rokiem prawo autorskie jest coraz bardziej restrykcyjne. Lepiej zawczasu się przygotować.

Najlepsze, moim zdaniem, serwisy z płatnymi grafikami to:

Jeśli chodzi o szatę graficzną, możliwości jest naprawdę dużo. Nie chciałbym w tym miejscu zawężać niczyich horyzontów, wiec mogę jedynie polecić eksperymentowanie i uczenie się wszystkiego, co tylko odpowiada twoim gustom oraz ogólnym trendom kulturowym.

Wybierz czcionki

Poświęć chwilę na wybranie odpowiedniej czcionki, którą wykorzystasz do napisów na okładce. Szczególne znaczenie ma tutaj czcionka użyta do tytułu oraz nazwiska autora. To na niej często skupia się wzrok czytelnika, kiedy już wstępnie zainteresuje się twoją książką.

Pamiętaj, że nie każda czcionka pasuje do wszystkich typów publikacji. Eleganckie liternictwo może być nieodpowiednie dla książki kucharskiej, z kolei do powieści science fiction najlepsze będą futurystyczne czcionki (ale nie za bardzo skomplikowane).

Możesz też dobierać czcionki według epoki, w jakiej toczy się akcja książki. W ten sposób już na początku stworzysz odpowiedni nastrój i pokażesz, co można znaleźć w środku.

Warto pamiętać, że czcionki również podlegają przepisom prawa autorskiego. To przecież projekty, które ktoś stworzył. Kiedy więc będziesz wybierać fonty do okładki, upewnij się, że nie są one chronione. W przeciwnym razie pewnego dnia może przyjść list polecony, którego z pewnością nikt nie chciałby dostać.

Zapytaj o opinie

Kiedy już skończysz swój projekt i będziesz z uśmiechem przyglądał się wspaniałemu dziełu, przypomnij sobie te słowa: jeśli coś się tobie podoba, nie znaczy, że będzie się podobało innym. To prawda. Możesz być święcie przekonany, że oto stworzyłeś najpiękniejszy projekt okładki, jaki kiedykolwiek powstał. Rzeczywistość może być jednak inna.

I dlatego zawsze warto pokazywać innym ludziom swoje projekty, zanim zostaną oficjalnie opublikowane. Przyjaciele, rodzina, współpracownicy – są w stanie ocenić okładkę bardziej obiektywnie. Sprawdzą, czy jej przekaz jest klarowny i wystarczająco silny, by zachęcić do zakupienia książki.
Zasięgając opinii innych, zyskasz bezcenne informacje, dzięki którym możesz ulepszyć swoje dzieło. Nie zmarnuj szansy. Każda książka ma tylko jeden debiut. Jeśli go zepsujesz... to będzie twoja wina.

Popraw błędy

OK, dostałeś całą tonę konstruktywnej krytyki. Popłakałeś w kącie, roztrząsając argumenty znajomych. Uderzyłeś głową w ścianę dostateczną ilość razy, by zakończyć fazę wściekłości na własną nieudolność. Teraz nadszedł czas na dalszą pracę, czyli wprowadzanie poprawek.

Bądź ze sobą szczery. Nie mów sobie: oj tam, oj tam – jakoś to będzie. Ja tak kiedyś zrobiłem i w efekcie otrzymałem książkę pełną błędów. Wstydzę się jej do dzisiaj i biję się w pierś. Mogłem zrobić to lepiej. Nie popełniaj tej samej zbrodni, co ja. Niech twoja okładka będzie jeszcze lepsza. Popraw ją.

Zapisz efekt końcowy

Po zakończonej pracy otrzymasz jeden plik graficzny. Znajdą się w nim wszystkie istotne informacje graficzne i tekstowe dotyczące całej okładki do książki – przedniej i tylnej strony, grzbietu i spadów. Drukarnia będzie wymagała tak przygotowanego pliku, by móc go swobodnie wydrukować, wyciąć i złożyć.

Projekty okładek najczęściej przesyła się w wysokiej jakości pliku PDF, ale może to też być .ai lub .eps. Niektóre drukarnie wymagają pliku w formacje .cdr (Corel). Oczywiście wszystkie pliki powinny być przygotowane w kolorach CMYK. Mam nadzieję, że upewniłeś się zawczasu, jaki format jest wymagany przez twoją drukarnię.

Jeśli zamówisz jakieś specjalne procesy drukowania (np. tłoczenie folią), prawdopodobnie będziesz musiał utworzyć drugi dokument. Wszystko ustalisz z drukarnią, więc nie będę się w tym miejscu rozpisywał.

5 genialnych wskazówek Lewandowskiego

Chciałbym jeszcze dodać coś na zakończenie. Taki mały bonus, którym jest pięć naprawdę genialnych wskazówek pomagających stworzyć rewelacyjną okładkę. Listę tę otrzymałem kiedyś od mojego przyjaciela Romana Lewandowskiego (z innych Lewandowskich), pracującego w dużym wydawnictwie.

Podczas jednej z rozmów na temat publikowania książek, Roman podzielił się ze mną czymś niesamowitym. Przynajmniej tak sądzę. Są to kwestie, o których wielu współczesnych autorów nie ma pojęcia. W konsekwencji decydują się na nieciekawe okładki swoich książek i kończą z niesprzedanym nakładem. I rozczarowaniem w sercu.

  • Mniej znaczy więcej – minimalny styl grafiki jest ponadczasowy i pozwala skupić uwagę czytelnika na tytule oraz autorze. Najczęściej więc mniejsza ilość szczegółów uczyni okładkę bardziej "sprzedajną".
  • Młody grafik znaleziony samodzielnie jest cenniejszy niż ten zapewniony przez wydawnictwo. Lepiej samemu poszukać grafika, który wykona okładkę do książki. Dobrze, by był młody – początkujący w branży. Nie tylko jego pomysły będą świeższe, ale też chętniej pochwali się projektem na własnej stronie tudzież w mediach społecznościowych. Tym samym zareklamuje książkę. Dodatkową korzyścią jest nawiązanie osobistej relacji z drugim artystą. A to bardzo cenne.
  • Magia kolorów podnosi sprzedaż. Warto zainteresować się psychologicznym znaczeniem poszczególnych barw i wykorzystać tę wiedzę. Na przykład, kolor niebieski budzi zaufanie. Nie bez powodu największe marki w biznesie uczyniły go swoim kolorem przewodnim (Facebook, Twitter, Intel, HP, Samsung, IBM). Niebieski jest podobno najczęściej wykorzystywanym kolorem w biznesie. Wiele hitów kinowych ma z kolei plakaty w kolorach niebieskim i pomarańczowym, a także czarnym, białym i czerwonym. Te kolory dobrze ze sobą współgrają.
  • Najpierw tytuł, potem okładka. Jeśli książka nie ma tytułu, rozwiąż ten problem, zanim zaczniesz projektować okładkę, ponieważ tytuł i okładka powinny być ze sobą zsynchronizowane.
  • Prawo serii. Jeżeli książka jest częścią serii, wszystkie okładki wchodzące w skład cyklu powinny być zaprojektowane według tego samego klucza, z podobnymi motywami i szatą graficzną. Trzeba o tym pomyśleć już przy wydaniu pierwszej książki.

Zaprojektuj okładkę do swojej książki

Każdy pisarz marzy o ujrzeniu okładki swojej książki na półkach w księgarni. Najlepiej na eksponowanym miejscu, które zwiększy sprzedaż. Okładka bardzo pomaga w osiągnięciu tego typu satysfakcji, a w zasadzie jest absolutnie niezbędna. Bez niej tak naprawdę nawet dobra książka może powodować uczucie niedosytu – zarówno w sercu pisarza, jak i czytelnika.

Mam nadzieję, że po przeczytaniu mojego artykułu czujesz się pewniej i poradzisz sobie z przygotowaniem projektu okładki. Nie okazuj strachu. Kiedy tworzysz, jesteś artystą, marketingowcem, psychologiem i prawnikiem w jednym. To wydaje się trudne. Ale przecież gdyby było łatwe, każdy mógłby to zrobić. A wówczas podobne osiągnięcie nie byłoby wiele warte, prawda?

Okładka do książki

Kategorie:Sztuka, Grafika


Spodobało się? Podziel się z innymi:


Moja twórczość

Bądź na bieżąco

Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowościach, dołącz do mnie w mediach społecznościowych:

Ta strona została znaleziona m. in. przez następujące frazy: okładka do książki, okładka książki, okładka książki projekt, okładka książki jak zrobić, jak zrobić okładkę książki, zaprojektuj okładkę książki, okładka książki inaczej.